Een tweetalig front aan de Reyerslaan
De boodschap is niet te missen voor wie het gebouw van de VRT en RTBF aan de Brusselse Reyerslaan binnenkomt. Een indrukwekkende installatie van houten poppen vormt de woorden “Boycott Eurovision” – een krachtig statement dat de spanning rond de komende editie van het Eurovisiesongfestival op scherp stelt. Het is het derde jaar op rij dat de vakbonden actievoeren, maar dit keer slaan ze voor het eerst de handen in elkaar over de taalgrens heen .
De socialistische vakbonden ACOD (voor de VRT) en CGSP (voor de RTBF) hebben hun krachten gebundeld om een gezamenlijke eis kracht bij te zetten: België moet zich volledig terugtrekken uit de liedjeswedstrijd. De aanleiding is de beslissing van de Europese Radio-unie (EBU) om Israël, ondanks de voortdurende oorlog in Gaza en de groeiende internationale kritiek, te laten deelnemen aan de 70e editie van het festival, die in mei in Wenen plaatsvindt .
“Dit is het derde jaar op rij”
Ilse Orbaen van ACOD-VRT blikt terug op een escalerende protestbeweging. “Het eerste jaar onderbraken we de uitzending met een pancarte, vorig jaar vonden we een partner in Oxfam, en dit jaar staan we hier samen met onze collega’s van RTBF, gesteund door een grote beweging vanuit het middenveld” . Wat begon als een symbolisch protest, groeit nu uit tot een gecoördineerde en steeds luider klinkende oproep aan de directies van beide openbare omroepen.
De vakbonden hebben een tweetalige boodschap naar hun respectievelijke directies gestuurd, maar met een verschillende insteek per zender. Aan de RTBF vragen ze om alsnog af te zien van deelname en dus geen kandidaat af te vaardigen. Aan de VRT-directie wordt gevraagd om de uitzending van het festival volledig te schrappen .
Internationale context: een groeiende beweging
Volgens Eric Tamundele van CGSP-RTBF kadert de Belgische actie binnen een veel bredere, internationale beweging. “Landen als Spanje, Nederland en Ierland hebben al gekozen voor de boycot en in andere landen, zoals Malta en Griekenland, voeren vakbonden ook actie om de uitzending van het Eurovisiesongfestival tegen te houden” .
Die observatie klopt met de feiten. Na de beslissing van de EBU in december 2025 om Israël te laten deelnemen, kondigden vijf landen officieel een boycot aan: Ierland, Spanje, Nederland, Slovenië en IJsland . De Ierse omroep RTÉ verwoordde het als volgt: “Deelname blijft onverantwoord gezien het afschuwelijke verlies aan mensenlevens in Gaza en de humanitaire crisis daar” . De Sloveense omroep RTVSLO kaderde zijn beslissing zelfs expliciet als een eerbetoon “namens de 20.000 kinderen die zijn gedood in Gaza” . Spanje, een van de “Big Five”-landen die het festival financieel mee mogelijk maken, noemde de maatregelen van de EBU “ontoereikend” .
De druk is zo groot dat de EBU onlangs zelfs de geplande Europese tournee, die normaal na het festival plaatsvindt, heeft moeten annuleren . Festivaldirecteur Martin Green noemde dat “geen gemakkelijke beslissing”, maar erkende dat de organisatie werd geconfronteerd met “onverwachte uitdagingen” .
Ook kunstenaars en politici spreken zich uit
De vakbondsactie is niet de enige stem die opgaat in België. Eerder al ondertekenden meer dan 170 vooraanstaande Belgische artiesten en cultuurfiguren een open brief waarin ze de openbare omroepen opriepen om te boycotten . Ze hekelden de dubbele moraal van de EBU, die Rusland binnen 48 uur uitsloot na de invasie van Oekraïne in 2022, maar Israël ongemoeid laat . “Dit is een ernstige schending van de ethische en morele verplichtingen van publieke zenders”, klonk het in de brief .
Ook in het Vlaams Parlement wordt de kwestie scherp gesteld. Politieke partijen zoals PVDA, Groen, Vooruit en CD&V hebben zich in december 2025 al kritisch uitgelaten. PVDA-parlementslid Jos D’Haese noemde de beslissing van de EBU “grenzeloze hypocrisie” en riep op tot uitsluiting van de uitzending . Groen-parlementslid Bram Jaques stelde: “Wat hebben we daar nog te zoeken? Als een genocide niet volstaat om een land uit te sluiten, wat dan wel?” . En CD&V-voorzitter Sammy Mahdi schreef op Instagram: “Of het is een liedjeswedstrijd waar politiek niets te zoeken heeft. Dan doet iedereen mee. Ook Rusland. Of het is een liedjeswedstrijd met een minimum aan morele standaarden. En dan is er geen enkele reden om Israël te laten deelnemen” .
De positie van de omroepen: voorlopig geen wijken
Ondanks de groeiende druk lijken de directies van VRT en RTBF voorlopig niet van plan te wijken. De RTBF zet de selectie van de Belgische kandidaat gewoon door. Aanstaande donderdag wordt officieel bekendgemaakt wie ons land zal vertegenwoordigen in Wenen. De VRT heeft aangegeven het festival wel uit te zenden, maar benadrukt dat dit zal gebeuren met “bijkomende omkadering” .
VRT-topman Frederik Delaplace nam tijdens de algemene vergadering van de EBU in december 2025 overigens wel een kritisch standpunt in, zo bleek achteraf . Maar van een boycot is vooralsnog geen sprake.
Wat nu?
De vakbonden verwachten snel een reactie van beide directies . Of die reactie zal leiden tot een koerswijziging, is hoogst onzeker. Maar de symboliek van het tweetalige protest aan de Reyerslaan is duidelijk: de rust rond het Songfestival is ver te zoeken, en de druk op de Belgische omroepen neemt met de dag toe. Terwijl in Wenen de voorbereidingen voor de 70e editie in mei in volle gang zijn, blijft de vraag hangen of België straks met een gerust hart kan deelnemen, of dat de morele bezwaren uiteindelijk zwaarder zullen wegen dan de muziek.
Lees ook: Nederland stopt ook met Songfestival zolang Israël meedoet
Lees ook: Ierland weigert deel te nemen aan Eurovision 2026 als Israël meedoet
